Welcome

iPhone Latest Model တွေမှာ သုံးပေးထားတဲ့ A13 Bionic Chip ကိုအသေးစိတ်လေ့လာကြည့်ခြင်း

UNICODE

Apple ဟာ သူ့ Product တွေရဲ့ Hardware, Software မှန်သမျှကို တတ်နိုင်သလောက် ကိုယ်တိုင် Design ဆွဲပြီးထုတ်လုပ်တာဖြစ်လို့ Apple Product တွေဟာ Hardware/Software Compatibility ပိုင်းမှာ နာမည်ကျော်ကြားပါတယ် .. ဒီနေ့မှာ ပြောပြပေးသွားမယ့် အကြောင်းအရာကတော့ A13 Bionic Chip အကြောင်းကို အသေးစိတ်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြီး ရှင်းပြပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်

A13 Bionic Chip ဆိုတာကတော့ Apple ရဲ့ ကိုယ်ပိုင် SoC (System on Chip) ဖြစ်ပြီးတော့ iPhone 11 Series နဲ့ iPhone SE 2020 မှာ အသုံးပြုပေးထားတဲ့ Chipset ပဲဖြစ်ပါတယ်

SoC ဆိုတာ ဖုန်းတလုံးရဲ့ ဦးနှောက်နဲ့တူပါတယ် .. SoC မရှိရင် သင့်ဖုန်းကဘာမှသုံးစားလို့မရတော့ပါဘူး .. Apple ဟာ iPhone အတွက် Chipset တွေကို ကို်ယ်ပိုင် Design ဆွဲပြီးထုတ်လုပ်လာတာ အခုဆို A13 ဆိုတဲ့ မျိုးဆက်ကိုရောက်ရှိလာပြီဖြစ်ပါတယ် .. A13 Bionic Chip ဟာ ARM Architecture ပေါ်ကိုအခြေခံထားတာဖြစ်လို့ ARM Holding ကနေ Architecture ကို လိုင်စင်ကြေးပေးပြီး ဝယ်ယူရပါတယ်

အဲ့ဒီနောက်မှာတော့ Chipset ရဲ့ Design ကို Apple Silicon Engineer တွေကို အသေးစိတ်ရေးဆွဲပြီး ထုတ်လုပ်တဲ့အပိုင်းမှာတော့ Semiconductor Sector မှာနာမည်ကြီး ထိုင်ဝမ်ကုမ္ပဏိ TSMC ကတာဝန်ယူ ထုတ်လုပ်ပေးတာဖြစ်ပါတယ် .. A13 ရဲ့ ARM version က ARMv8.4-A ပဲဖြစ်ပါတယ်

A13 Bionic Chip ဟာ 7nm ကိုမှ Second-generation ဖြစ်ပြီးတော့ EUV Lithography နည်းပညာအသုံးပြုပြီး ထုတ်လုပ်ထားတာဖြစ်ပါတယ် .. ဒီ SoC သေးသေးလေးထဲမှာ Transistor ပေါင်း 8.5 ဘီလီယံပါဝင်ပြီးတော့ လက်ရှိထွက်ထားသမျှ SoC တွေထဲမှာ အမြန်ဆုံးနဲ့ Powerful အဖြစ်ဆုံး SoC လို့ဆိုနိုင်ပါတယ်

ဒီတော့ A13 Bionic Chip ထဲဘာတွေပါလဲ အသေးစိတ်ကြည့်လိုက်ရအောင် .. စာနဲ့မပြောခင် အောက်ကပုံကိုအရင်ကြည့်ကြည့်လိုက်ပါ .. ဒါက A13 Bionic Chip ထဲမှာ မြှုပ်နှံထားတဲ့ Components တွေပါပဲ .. ဒါတောင် အပြည့်အစုံပါသေးတာမဟုတ်ပါဘူး

Photo : Apple September Event 2019

CPU

A13 Bionic Chip ထဲမှာ CPU Core 6 လုံးပါ,ပါတယ် .. 6 လုံးထဲကမှ 4 လုံးက စွမ်းဆောင်ရည်သိပ်မလိုတဲ့အပိုင်းတွေမှာ အသုံးပြုပြီး အဲ့ Core 4 လုံးကို Thunder လို့ခေါ်ပါတယ် .. ကျန်တဲ့ Core 2 လုံးကတော့ စွမ်းဆောင်ရည်လိုအပ်တဲ့အချိန်မှာ ပါဝင်ကူညီပေးတဲ့ Core တွေဖြစ်ပြီး သူတို့ကို Lightning လိုခေါ်ကာ 2.64GHz clock speed ရှိပါတယ်

Thunder Core 4 လုံးဟာ အရင် A12 Bionic ထက် 20% ပိုမြန်ပြီး 40% စွမ်းအင်သုံးစွဲမှုသက်သာပါတယ် .. Lightning Core 2 လုံးကတော့ A12 Bionic ထက် 20% ပိုမြန်ကာ 30% စွမ်းအင်ချွေတာပေးနိုင်ပါတယ်

ဒီ CPU တွေထဲမှာတော့ AMX Block လို့ခေါ်တဲ့ Machine Learning (ML) Accelerator တွေကိုထည့်သွင်းပေးထားပြီး Matrix Multiplication ပိုင်းမှာ အရင်မျိုးဆက်ထက် 6 ဆလောက်ပိုမိုမြန်ဆန်ပါတယ် .. နောက်ပြီး ဒီ CPU တွေဟာ 1 second အတွင်းမှာ လုပ်ဆောင်ချက်ပေါင်း 1 ထရီလီယံ (1000 ဘီလီယံ) ထိလုပ်ဆောင်ပေးနိုင်ပါတယ်

အဲ့ဒီနောက်မှာတော့ Apple ကိုယ်တိုင် Design ဆွဲထားတဲ့ Machine Learning (ML) Controller ပါဝင်ပြီးတော့ ဒီ ML Controller ဟာ လုပ်ဆောင်ရမယ့် task တွေကို CPU, GPU, Neural Engine တွေဆီ အလှည့်ကျ တာဝန်ခွဲဝေပေးပါတယ် .. အလုပ်တွေအားလုံးကို CPU တခုတည်းက လုပ်ဆောင်တာမဟုတ်ပဲ Component အားလုံးက ခွဲဝေလုပ်ဆောင်တာကြောင့် ပိုမြန်လာပြီး efficiency ပိုကောင်းလာပါတော့တယ် .. ဒီနည်းပညာကို Big Little Technology လို့ခေါ်ဆိုပါတယ်

ဒါ့အပြင် third party developer တွေဟာ AR Apps တွေမှာ Natural Language Processing (NLP), Image Classification, Character Animation တွေကို ချောချောမွေ့မွေ့ ဆောင်ရွက်လာနိုင်ပါတော့တယ်

GPU

A13 Bionic Chip ထဲက GPU ဟာလဲ Apple ကိုယ်တိုင် Design ဆွဲတာဖြစ်ပြီး Core 4 လုံးပါဝင်ပါတယ် .. ဒီ GPU ဟာ အရင် A12 Bionic Chip ထက် 20% ပိုမြန်ပြီး 40% စွမ်းအင်သုံးစွဲမှုသက်သာပါတယ် .. ဒီ GPU ကိုမောင်းနှင်ဖို့အတွက် Metal ဆိုတဲ့ Software နည်းပညာတမျိုးကိုလဲ Apple က ထုတ်ပေးထားပါတယ်

GPU ဆိုတာကတော့ Graphics Processing Unit ကို ပြောတာဖြစ်ပြီး Gaming လို Performance အကြီးအကျယ်လိုတဲ့နေရာမှာ မောင်းနှင်အသုံးပြုပါတယ်

Neural Engine (NE)

A13 Bionic Chip ထဲက Neural Engine ဟာလဲ Core 8 လုံးပါဝင်ပါတယ် .. ဒီ Neural Engine ဟာ အရင် A12 Bionic Chip ထက် 20% ပိုမြန်ပြီး 15% စွမ်းအင်သုံးစွဲမှုသက်သာပါတယ်

Neural Engine ဆိုတာကတော့ Artificial Intelligence (AI) နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အရာတွေကို Processing လုပ်ပေးတဲ့ Hardware ဖြစ်ပါတယ် .. အဓိက,ကတော့ Face ID ပါတဲ့ Device တွေရဲ့ SoC မှာတွေ့ရလေ့ရှိပြီး Face ID အလုပ်လုပ်ဖို့ Neural Network ကို ဒီ Neural Engine ကနေတည်ဆောက်ပေးတာပဲဖြစ်ပါတယ်

Face ID အကြောင်းအသေးစိတ်ဖတ်ရန် – https://www.pyaeheinnkyaw.tech/how-apple-face-id-works-and-does-it-secure/

Neural Engine ဟာ Augmented Reality (AR), Machine Learning, Image Recognition အစရှိတဲ့ Software Processing ပေါင်းများစွာရဲ့ အဓိကကျတဲ့ Hardware တခုဖြစ်ပါတယ် .. Neural Engine ထဲမှာ iDevice Security ရဲ့ အသည်းနှလုံးဖြစ်တဲ့ Secure Enclave ကိုမြှုပ်နှံထားပါတယ်

Secure Enclave ဆိုတာ register လုပ်ထားတဲ့ Touch ID နဲ့ Face ID စတဲ့ Bio-metric data နဲ့ Apple Pay Data တွေကို Encrypt လုပ်ပြီးသိမ်းပေးထားတဲ့ Hardware တခုပါပဲ .. ဒီလို Dedicated Hardware တခုထည့်ပေးလိုက်ခြင်းအားဖြင့် iOS ရဲ့ Kernel ကို exploit (hack) လုပ်နိုင်ခဲ့ရင်တောင်မှ User ရဲ့ Touch ID or Face ID data ကိုရမှာမဟုတ်တော့ပါဘူး

နောက်တခုက A13 Bionic Chip ရဲ့ Neural Engine ကြောင့် iPhone တွေမှာ Deep Fusion လို့ခေါ်တဲ့ ကင်မရာနည်းပညာအသစ် ပါဝင်လာပါတယ် .. Deep Fusion ဆိုတာကတော့ Low Light အခြေအနေမှာတောင် Detail တွေကောင်းအောင်လုပ်ပေးတဲ့ နည်းပညာပါ .. ဘယ်လိုအလုပ်လုပ်သလဲဆိုတော့ Capture button မနှိပ်ခင် ၄ ပုံ, နှိပ်ပြီး ၄ ပုံတို့ကိုရိုက်ကူးထားမှာဖြစ်ပြီး capture button ကိုနှိပ်လိုက်တဲ့အခါမှာတော့ long exposure ဓာတ်ပုံတစ်ပုံရိုက်ကူးလိုက်မှာဖြစ်ပါတယ် .. ဒီတော့တစ်ခါရိုက်ရင် ဓာတ်ပုံ 9 ပုံတပြိုင်တည်းရိုက်ကူးပေးမှာဖြစ်ပြီး ရိုက်ကူးထားတဲ့ ဓာတ်ပုံ 9 ပုံကိုပေါင်းကာ အကောင်းဆုံး ဓာတ်ပုံ 1 ပုံထုတ်ပေးမှာဖြစ်ပါတယ်

Always on Processor or Motion co-processor

ဒီ Processor တွေဟာ M Series Co-processor တွေပဲဖြစ်ပါတယ် .. Co-processor လို့ခေါ်ရခြင်းအကြောင်းကတော့ Processor တခုအနေနဲ့ သီးသန့်ရပ်တည်နေတာမဟုတ်ပဲ မူရင်း A Series Processor ကိုအကူအညီပေးဖို့ ဖန်တီးထားတာဖြစ်လို့ Co-processor လို့ခေါ်ခြင်းဖြစ်ပါတယ်

Apple ဟာ Motion Co-processor တွေကို 2013 ကတည်းက အသုံးပြုခဲ့တာဖြစ်ပြီး အခု A13 Bionic Chip ထဲပါလာတာကတော့ M13 Motion Co-processor ပဲဖြစ်ပါတယ်

ဒီ Motion co-processor အလုပ်လုပ်ပုံကိုနည်းနည်းရှင်းပြပါတယ် .. သင့် Phone ကိုမသုံးနေတဲ့အချိန်မှာရော, သုံးနေတဲ့အချိန်မှာပါ သူတို့က အလုပ်လုပ်နေရတာဖြစ်ပါတယ် .. ဖုန်းတလုံးလုံးမှာရှိတဲ့ Sensor တွေက Data ကို လိုက်လံစုဆောင်းထားပြီး လိုအပ်ရင် လိုအပ်တဲ့အချိန်မှာ ချက်ချင်းအသုံးချနိုင်အောင် ပြင်ဆင်ထားရတာ Motion co-processor တွေရဲ့အလုပ်ပါ .. ဒီအချက်က Battery Life ပိုမိုကောင်းမွန်စေတာဖြစ်ပါတယ်

နောက်ထပ်အလုပ်ကတော့ iPhone ထဲမှာပါဝင်တဲ့ Accelerator, Gyroscope, Compass, Barometer, Microphone တို့နဲ့ပါ တွဲအလုပ်လုပ်တာဖြစ်ပြီး “Hey Siri” လို Voice Command မျိုးကို Response လုပ်တာမျိုး, Raise to Wake လို Function မျိုး, သင်လမ်းလျှောက်နေတာ, ကားမောင်းနေတာ, အိပ်နေတာအစရှိသဖြင့် လှုပ်ရှားမှုအားလုံးကိုသိရှိနေတာမျိုးက ဒီ Motion Co-processor ရဲ့ အကျိုးကျေးဇူးတွေပဲဖြစ်ပါတယ်

ဒီကောင်လေးကို Application Processor လို့လဲခေါ်သေးပြီး iPhone, iPad တွေမှာအပြင် Apple Watch, AirPods တို့လို Device တွေမှာပါ ထည့်သွင်းအသုံးပြုထားပါတယ်

Low Power Design

A13 Bionic Chip မှာအဓိက အာရုံစိုက်ထားတဲ့ အပိုင်း 2 ပိုင်းရှိပါတယ် .. တပိုင်းက အပေါ်မှာပြောခဲ့တဲ့ Machine Learning အပိုင်းရယ် နောက်တပိုင်းက Low Power Design လို့ခေါ်တဲ့ ပါဝါစားသုံးမှုကို တတ်နိုင်သလောက်လျှော့ချတဲ့အပိုင်းဖြစ်ပါတယ်

အားလုံးသိပြီးကြတဲ့အတိုင်း A13 Bionic Chip ထဲမှာ အစိတ်အပိုင်းများစွာပါဝင်ပါတယ် .. ဒါပေမယ့် ဒီအစိတ်အပိုင်းတွေဟာ အမြဲတမ်းအလုပ်လုပ်နေတာမဟုတ်ပါဘူး .. ဒီတော့ အလုပ်လုပ်တဲ့အစိတ်အပိုင်းကိုသာ Power Supply ပေးလိုက်ပြီး အလုပ်မလုပ်နေတဲ့ အစိတ်အပိုင်းတွေကို Power ဖြတ်တောက်ထားမယ်ဆိုရင် ဒါဟာ Power စားသုံးမှုအလွန်တရာ လျော့ကျသွားမှာဖြစ်ပါတယ် .. ဒီနည်းပညာကို A13 Bionic Chip မှာထည့်သွင်းသုံးစွဲပေးထားပါတယ်

အပေါ်မှာပြောခဲ့သလိုပဲ A13 Bionic Chip ဟာ Transistor ပေါင်း 8.5 ဘီလီယံလောက်ပါဝင်ပြီး Performance လဲအလွန်တရာ ကောင်းမွန်နေပေမယ့် ပါဝါစားသုံးမှုပိုင်းမှာ သိသိသာသာလျော့နည်းသွားတာက ဒီနည်းပညာကြောင့် .. ဒီ Architecture ကြီးဟာ Apple Silicon က Engineer တွေကို အရမ်းလေးစားမိတဲ့အချက်တချက်ပါပဲ

Image Signal Processor

Image Signal Processor (ISP) လို့ခေါ်တဲ့ Component တမျိုးကလဲ Photography နဲ့ Videography အတွက်အလွန်အရေးပါတဲ့ အစိတ်အပိုင်းတခုပဲဖြစ်ပါတယ် .. ISP ဟာ Camera ကရိုက်လိုက်သမျှ Photo, Video တွေကို Processing လုပ်တာဖြစ်ပြီး ISP ကောင်းလေ Result ကောင်းလေပဲဖြစ်ပါတယ်

Apple စင်ပေါ်တက်ပြီးအော်သွားတဲ့ Computational photography ဆိုတာကလဲ ဒီ ISP အားကိုးနဲ့အော်သွားတာပါ

Modem

Modem ဆိုတာကတော့ သင် Internet သုံးလို့ရအောင် ချိတ်ဆက်ပေးတဲ့ Component လေးဖြစ်ပြီးတော့ A13 Bionic Chip မှာ Intel ရဲ့ XMM 7660 LTE Modem ကိုအသုံးပြုပေးထားပါတယ် .. 4G Modem ဖြစ်ပြီးတော့ Download Speed အနေနဲ့ အများဆုံး 1.6Gbps (1600 Mbps) အထိရရှိနိုင်ပြီး Upload Speed ကတော့ 225Mbps အထိ အများဆုံးရရှိနိုင်ပါတယ်

Other

ဒါ့အပြင်

– RAM

– Storage (ROM)

– သင့် iPhone ကို Hacker တွေအလွယ်တကူတိုက်ခိုက်လို့မရနိုင်အောင် ကာကွယ်ပေးတဲ့ NX Bit,

– Virtualization နည်းပညာအတွက် Hardware ကနေကူညီထောက်ပံ့ပေးမယ့်နည်းပညာ,

– သင့် Data တွေကို ခိုးယူကြည့်လို့မရနိုင်မယ့် AES Encryption and Decryption,

– Payment လုပ်တဲ့အခါမျိုး ဒါမှမဟုတ် Netflix, Apple Music တို့လို DRM Protect လုပ်ထားတဲ့ Content တွေ Access လုပ်တဲ့အခါမျိုးမှာ လုံခြုံမှုရှိရှိနဲ့ လုပ်ဆောင်လို့ရဖို့အတွက် ထည့်သွင်းပေးထားတဲ့ Trust Zone လို့ခေါ်တဲ့ Security

– သင့်ဖုန်းအသံထွက်အောင်ပြုလုပ်ပေးတဲ့ Audio Processor

– Video Format တွေကို Encode/Decode လုပ်ပေးနိုင်မယ့် Video Encoder/Decoder

– သင့် Display ပေါ်မှာ ဘာပြမလဲဆိုတာတွေကို စီစဥ်ထိန်းညှိပေးတဲ့ Display Controller

– Camera လုပ်ဆောင်ချက်တွေအတွက် သီးသန့်လုပ်ဆောင်ပေးမယ့် Camera Fusion

– Fast Charging

– WiFi 6

အပြင် တခြား အစိတ်အပိုင်းများစွာလဲပါဝင်ပါသေးတယ်

ကဲ ဒီလောက်ဆိုရင် ရှုပ်ထွေးလှတဲ့ A13 Bionic Chip ရဲ့ အသေးစိတ်အကြောင်းသိသွားလောက်ပါပြီ

Ref : Apple, Versus

ZAWGYI

Apple ဟာ သူ႔ Product ေတြရဲ႕ Hardware, Software မွန္သမွ်ကို တတ္ႏိုင္သေလာက္ ကိုယ္တိုင္ Design ဆြဲၿပီးထုတ္လုပ္တာျဖစ္လို႔ Apple Product ေတြဟာ Hardware/Software Compatibility ပိုင္းမွာ နာမည္ေက်ာ္ၾကားပါတယ္ .. ဒီေန႔မွာ ေျပာျပေပးသြားမယ့္ အေၾကာင္းအရာကေတာ့ A13 Bionic Chip အေၾကာင္းကို အေသးစိတ္ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာၿပီး ရွင္းျပေပးသြားမွာျဖစ္ပါတယ္

A13 Bionic Chip ဆိုတာကေတာ့ Apple ရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္ SoC (System on Chip) ျဖစ္ၿပီးေတာ့ iPhone 11 Series နဲ႔ iPhone SE 2020 မွာ အသုံးျပဳေပးထားတဲ့ Chipset ပဲျဖစ္ပါတယ္

SoC ဆိုတာ ဖုန္းတလုံးရဲ႕ ဦးေႏွာက္နဲ႔တူပါတယ္ .. SoC မရွိရင္ သင့္ဖုန္းကဘာမွသုံးစားလို႔မရေတာ့ပါဘူး .. Apple ဟာ iPhone အတြက္ Chipset ေတြကို ကို္ယ္ပိုင္ Design ဆြဲၿပီးထုတ္လုပ္လာတာ အခုဆို A13 ဆိုတဲ့ မ်ိဳးဆက္ကိုေရာက္ရွိလာၿပီျဖစ္ပါတယ္ .. A13 Bionic Chip ဟာ ARM Architecture ေပၚကိုအေျခခံထားတာျဖစ္လို႔ ARM Holding ကေန Architecture ကို လိုင္စင္ေၾကးေပးၿပီး ဝယ္ယူရပါတယ္

အဲ့ဒီေနာက္မွာေတာ့ Chipset ရဲ႕ Design ကို Apple Silicon Engineer ေတြကို အေသးစိတ္ေရးဆြဲၿပီး ထုတ္လုပ္တဲ့အပိုင္းမွာေတာ့ Semiconductor Sector မွာနာမည္ႀကီး ထိုင္ဝမ္ကုမၸဏိ TSMC ကတာဝန္ယူ ထုတ္လုပ္ေပးတာျဖစ္ပါတယ္ .. A13 ရဲ႕ ARM version က ARMv8.4-A ပဲျဖစ္ပါတယ္

A13 Bionic Chip ဟာ 7nm ကိုမွ Second-generation ျဖစ္ၿပီးေတာ့ EUV Lithography နည္းပညာအသုံးျပဳၿပီး ထုတ္လုပ္ထားတာျဖစ္ပါတယ္ .. ဒီ SoC ေသးေသးေလးထဲမွာ Transistor ေပါင္း 8.5 ဘီလီယံပါဝင္ၿပီးေတာ့ လက္ရွိထြက္ထားသမွ် SoC ေတြထဲမွာ အျမန္ဆုံးနဲ႔ Powerful အျဖစ္ဆုံး SoC လို႔ဆိုႏိုင္ပါတယ္

ဒီေတာ့ A13 Bionic Chip ထဲဘာေတြပါလဲ အေသးစိတ္ၾကည့္လိုက္ရေအာင္ .. စာနဲ႔မေျပာခင္ ေအာက္ကပုံကိုအရင္ၾကည့္ၾကည့္လိုက္ပါ .. ဒါက A13 Bionic Chip ထဲမွာ ျမႇဳပ္ႏွံထားတဲ့ Components ေတြပါပဲ .. ဒါေတာင္ အျပည့္အစုံပါေသးတာမဟုတ္ပါဘူး

Photo : Apple September Event 2019

CPU

A13 Bionic Chip ထဲမွာ CPU Core 6 လုံးပါ,ပါတယ္ .. 6 လုံးထဲကမွ 4 လုံးက စြမ္းေဆာင္ရည္သိပ္မလိုတဲ့အပိုင္းေတြမွာ အသုံးျပဳၿပီး အဲ့ Core 4 လုံးကို Thunder လို႔ေခၚပါတယ္ .. က်န္တဲ့ Core 2 လုံးကေတာ့ စြမ္းေဆာင္ရည္လိုအပ္တဲ့အခ်ိန္မွာ ပါဝင္ကူညီေပးတဲ့ Core ေတြျဖစ္ၿပီး သူတို႔ကို Lightning လိုေခၚကာ 2.64GHz clock speed ရွိပါတယ္

Thunder Core 4 လုံးဟာ အရင္ A12 Bionic ထက္ 20% ပိုျမန္ၿပီး 40% စြမ္းအင္သုံးစြဲမႈသက္သာပါတယ္ .. Lightning Core 2 လုံးကေတာ့ A12 Bionic ထက္ 20% ပိုျမန္ကာ 30% စြမ္းအင္ေခြၽတာေပးႏိုင္ပါတယ္

ဒီ CPU ေတြထဲမွာေတာ့ AMX Block လို႔ေခၚတဲ့ Machine Learning (ML) Accelerator ေတြကိုထည့္သြင္းေပးထားၿပီး Matrix Multiplication ပိုင္းမွာ အရင္မ်ိဳးဆက္ထက္ 6 ဆေလာက္ပိုမိုျမန္ဆန္ပါတယ္ .. ေနာက္ၿပီး ဒီ CPU ေတြဟာ 1 second အတြင္းမွာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေပါင္း 1 ထရီလီယံ (1000 ဘီလီယံ) ထိလုပ္ေဆာင္ေပးႏိုင္ပါတယ္

အဲ့ဒီေနာက္မွာေတာ့ Apple ကိုယ္တိုင္ Design ဆြဲထားတဲ့ Machine Learning (ML) Controller ပါဝင္ၿပီးေတာ့ ဒီ ML Controller ဟာ လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ task ေတြကို CPU, GPU, Neural Engine ေတြဆီ အလွည့္က် တာဝန္ခြဲေဝေပးပါတယ္ .. အလုပ္ေတြအားလုံးကို CPU တခုတည္းက လုပ္ေဆာင္တာမဟုတ္ပဲ Component အားလုံးက ခြဲေဝလုပ္ေဆာင္တာေၾကာင့္ ပိုျမန္လာၿပီး efficiency ပိုေကာင္းလာပါေတာ့တယ္ .. ဒီနည္းပညာကို Big Little Technology လို႔ေခၚဆိုပါတယ္

ဒါ့အျပင္ third party developer ေတြဟာ AR Apps ေတြမွာ Natural Language Processing (NLP), Image Classification, Character Animation ေတြကို ေခ်ာေခ်ာေမြ႕ေမြ႕ ေဆာင္႐ြက္လာႏိုင္ပါေတာ့တယ္

GPU

A13 Bionic Chip ထဲက GPU ဟာလဲ Apple ကိုယ္တိုင္ Design ဆြဲတာျဖစ္ၿပီး Core 4 လုံးပါဝင္ပါတယ္ .. ဒီ GPU ဟာ အရင္ A12 Bionic Chip ထက္ 20% ပိုျမန္ၿပီး 40% စြမ္းအင္သုံးစြဲမႈသက္သာပါတယ္ .. ဒီ GPU ကိုေမာင္းႏွင္ဖို႔အတြက္ Metal ဆိုတဲ့ Software နည္းပညာတမ်ိဳးကိုလဲ Apple က ထုတ္ေပးထားပါတယ္

GPU ဆိုတာကေတာ့ Graphics Processing Unit ကို ေျပာတာျဖစ္ၿပီး Gaming လို Performance အႀကီးအက်ယ္လိုတဲ့ေနရာမွာ ေမာင္းႏွင္အသုံးျပဳပါတယ္

Neural Engine (NE)

A13 Bionic Chip ထဲက Neural Engine ဟာလဲ Core 8 လုံးပါဝင္ပါတယ္ .. ဒီ Neural Engine ဟာ အရင္ A12 Bionic Chip ထက္ 20% ပိုျမန္ၿပီး 15% စြမ္းအင္သုံးစြဲမႈသက္သာပါတယ္

Neural Engine ဆိုတာကေတာ့ Artificial Intelligence (AI) နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အရာေတြကို Processing လုပ္ေပးတဲ့ Hardware ျဖစ္ပါတယ္ .. အဓိက,ကေတာ့ Face ID ပါတဲ့ Device ေတြရဲ႕ SoC မွာေတြ႕ရေလ့ရွိၿပီး Face ID အလုပ္လုပ္ဖို႔ Neural Network ကို ဒီ Neural Engine ကေနတည္ေဆာက္ေပးတာပဲျဖစ္ပါတယ္

Face ID အေၾကာင္းအေသးစိတ္ဖတ္ရန္ – https://www.pyaeheinnkyaw.tech/how-apple-face-id-works-and-does-it-secure/

Neural Engine ဟာ Augmented Reality (AR), Machine Learning, Image Recognition အစရွိတဲ့ Software Processing ေပါင္းမ်ားစြာရဲ႕ အဓိကက်တဲ့ Hardware တခုျဖစ္ပါတယ္ .. Neural Engine ထဲမွာ iDevice Security ရဲ႕ အသည္းႏွလုံးျဖစ္တဲ့ Secure Enclave ကိုျမႇဳပ္ႏွံထားပါတယ္

Secure Enclave ဆိုတာ register လုပ္ထားတဲ့ Touch ID နဲ႔ Face ID စတဲ့ Bio-metric data နဲ႔ Apple Pay Data ေတြကို Encrypt လုပ္ၿပီးသိမ္းေပးထားတဲ့ Hardware တခုပါပဲ .. ဒီလို Dedicated Hardware တခုထည့္ေပးလိုက္ျခင္းအားျဖင့္ iOS ရဲ႕ Kernel ကို exploit (hack) လုပ္ႏိုင္ခဲ့ရင္ေတာင္မွ User ရဲ႕ Touch ID or Face ID data ကိုရမွာမဟုတ္ေတာ့ပါဘူး

ေနာက္တခုက A13 Bionic Chip ရဲ႕ Neural Engine ေၾကာင့္ iPhone ေတြမွာ Deep Fusion လို႔ေခၚတဲ့ ကင္မရာနည္းပညာအသစ္ ပါဝင္လာပါတယ္ .. Deep Fusion ဆိုတာကေတာ့ Low Light အေျခအေနမွာေတာင္ Detail ေတြေကာင္းေအာင္လုပ္ေပးတဲ့ နည္းပညာပါ .. ဘယ္လိုအလုပ္လုပ္သလဲဆိုေတာ့ Capture button မႏွိပ္ခင္ ၄ ပုံ, ႏွိပ္ၿပီး ၄ ပုံတို႔ကို႐ိုက္ကူးထားမွာျဖစ္ၿပီး capture button ကိုႏွိပ္လိုက္တဲ့အခါမွာေတာ့ long exposure ဓာတ္ပုံတစ္ပုံ႐ိုက္ကူးလိုက္မွာျဖစ္ပါတယ္ .. ဒီေတာ့တစ္ခါ႐ိုက္ရင္ ဓာတ္ပုံ 9 ပုံတၿပိဳင္တည္း႐ိုက္ကူးေပးမွာျဖစ္ၿပီး ႐ိုက္ကူးထားတဲ့ ဓာတ္ပုံ 9 ပုံကိုေပါင္းကာ အေကာင္းဆုံး ဓာတ္ပုံ 1 ပုံထုတ္ေပးမွာျဖစ္ပါတယ္

Always on Processor or Motion co-processor

ဒီ Processor ေတြဟာ M Series Co-processor ေတြပဲျဖစ္ပါတယ္ .. Co-processor လို႔ေခၚရျခင္းအေၾကာင္းကေတာ့ Processor တခုအေနနဲ႔ သီးသန္႔ရပ္တည္ေနတာမဟုတ္ပဲ မူရင္း A Series Processor ကိုအကူအညီေပးဖို႔ ဖန္တီးထားတာျဖစ္လို႔ Co-processor လို႔ေခၚျခင္းျဖစ္ပါတယ္

Apple ဟာ Motion Co-processor ေတြကို 2013 ကတည္းက အသုံးျပဳခဲ့တာျဖစ္ၿပီး အခု A13 Bionic Chip ထဲပါလာတာကေတာ့ M13 Motion Co-processor ပဲျဖစ္ပါတယ္

ဒီ Motion co-processor အလုပ္လုပ္ပုံကိုနည္းနည္းရွင္းျပပါတယ္ .. သင့္ Phone ကိုမသုံးေနတဲ့အခ်ိန္မွာေရာ, သုံးေနတဲ့အခ်ိန္မွာပါ သူတို႔က အလုပ္လုပ္ေနရတာျဖစ္ပါတယ္ .. ဖုန္းတလုံးလုံးမွာရွိတဲ့ Sensor ေတြက Data ကို လိုက္လံစုေဆာင္းထားၿပီး လိုအပ္ရင္ လိုအပ္တဲ့အခ်ိန္မွာ ခ်က္ခ်င္းအသုံးခ်ႏိုင္ေအာင္ ျပင္ဆင္ထားရတာ Motion co-processor ေတြရဲ႕အလုပ္ပါ .. ဒီအခ်က္က Battery Life ပိုမိုေကာင္းမြန္ေစတာျဖစ္ပါတယ္

ေနာက္ထပ္အလုပ္ကေတာ့ iPhone ထဲမွာပါဝင္တဲ့ Accelerator, Gyroscope, Compass, Barometer, Microphone တို႔နဲ႔ပါ တြဲအလုပ္လုပ္တာျဖစ္ၿပီး “Hey Siri” လို Voice Command မ်ိဳးကို Response လုပ္တာမ်ိဳး, Raise to Wake လို Function မ်ိဳး, သင္လမ္းေလွ်ာက္ေနတာ, ကားေမာင္းေနတာ, အိပ္ေနတာအစရွိသျဖင့္ လႈပ္ရွားမႈအားလုံးကိုသိရွိေနတာမ်ိဳးက ဒီ Motion Co-processor ရဲ႕ အက်ိဳးေက်းဇူးေတြပဲျဖစ္ပါတယ္

ဒီေကာင္ေလးကို Application Processor လို႔လဲေခၚေသးၿပီး iPhone, iPad ေတြမွာအျပင္ Apple Watch, AirPods တို႔လို Device ေတြမွာပါ ထည့္သြင္းအသုံးျပဳထားပါတယ္

Low Power Design

A13 Bionic Chip မွာအဓိက အာ႐ုံစိုက္ထားတဲ့ အပိုင္း 2 ပိုင္းရွိပါတယ္ .. တပိုင္းက အေပၚမွာေျပာခဲ့တဲ့ Machine Learning အပိုင္းရယ္ ေနာက္တပိုင္းက Low Power Design လို႔ေခၚတဲ့ ပါဝါစားသုံးမႈကို တတ္ႏိုင္သေလာက္ေလွ်ာ့ခ်တဲ့အပိုင္းျဖစ္ပါတယ္

အားလုံးသိၿပီးၾကတဲ့အတိုင္း A13 Bionic Chip ထဲမွာ အစိတ္အပိုင္းမ်ားစြာပါဝင္ပါတယ္ .. ဒါေပမယ့္ ဒီအစိတ္အပိုင္းေတြဟာ အၿမဲတမ္းအလုပ္လုပ္ေနတာမဟုတ္ပါဘူး .. ဒီေတာ့ အလုပ္လုပ္တဲ့အစိတ္အပိုင္းကိုသာ Power Supply ေပးလိုက္ၿပီး အလုပ္မလုပ္ေနတဲ့ အစိတ္အပိုင္းေတြကို Power ျဖတ္ေတာက္ထားမယ္ဆိုရင္ ဒါဟာ Power စားသုံးမႈအလြန္တရာ ေလ်ာ့က်သြားမွာျဖစ္ပါတယ္ .. ဒီနည္းပညာကို A13 Bionic Chip မွာထည့္သြင္းသုံးစြဲေပးထားပါတယ္

အေပၚမွာေျပာခဲ့သလိုပဲ A13 Bionic Chip ဟာ Transistor ေပါင္း 8.5 ဘီလီယံေလာက္ပါဝင္ၿပီး Performance လဲအလြန္တရာ ေကာင္းမြန္ေနေပမယ့္ ပါဝါစားသုံးမႈပိုင္းမွာ သိသိသာသာေလ်ာ့နည္းသြားတာက ဒီနည္းပညာေၾကာင့္ .. ဒီ Architecture ႀကီးဟာ Apple Silicon က Engineer ေတြကို အရမ္းေလးစားမိတဲ့အခ်က္တခ်က္ပါပဲ

Image Signal Processor

Image Signal Processor (ISP) လို႔ေခၚတဲ့ Component တမ်ိဳးကလဲ Photography နဲ႔ Videography အတြက္အလြန္အေရးပါတဲ့ အစိတ္အပိုင္းတခုပဲျဖစ္ပါတယ္ .. ISP ဟာ Camera က႐ိုက္လိုက္သမွ် Photo, Video ေတြကို Processing လုပ္တာျဖစ္ၿပီး ISP ေကာင္းေလ Result ေကာင္းေလပဲျဖစ္ပါတယ္

Apple စင္ေပၚတက္ၿပီးေအာ္သြားတဲ့ Computational photography ဆိုတာကလဲ ဒီ ISP အားကိုးနဲ႔ေအာ္သြားတာပါ

Modem

Modem ဆိုတာကေတာ့ သင္ Internet သုံးလို႔ရေအာင္ ခ်ိတ္ဆက္ေပးတဲ့ Component ေလးျဖစ္ၿပီးေတာ့ A13 Bionic Chip မွာ Intel ရဲ႕ XMM 7660 LTE Modem ကိုအသုံးျပဳေပးထားပါတယ္ .. 4G Modem ျဖစ္ၿပီးေတာ့ Download Speed အေနနဲ႔ အမ်ားဆုံး 1.6Gbps (1600 Mbps) အထိရရွိႏိုင္ၿပီး Upload Speed ကေတာ့ 225Mbps အထိ အမ်ားဆုံးရရွိႏိုင္ပါတယ္

Other

ဒါ့အျပင္

– RAM

– Storage (ROM)

– သင့္ iPhone ကို Hacker ေတြအလြယ္တကူတိုက္ခိုက္လို႔မရႏိုင္ေအာင္ ကာကြယ္ေပးတဲ့ NX Bit,

– Virtualization နည္းပညာအတြက္ Hardware ကေနကူညီေထာက္ပံ့ေပးမယ့္နည္းပညာ,

– သင့္ Data ေတြကို ခိုးယူၾကည့္လို႔မရႏိုင္မယ့္ AES Encryption and Decryption,

– Payment လုပ္တဲ့အခါမ်ိဳး ဒါမွမဟုတ္ Netflix, Apple Music တို႔လို DRM Protect လုပ္ထားတဲ့ Content ေတြ Access လုပ္တဲ့အခါမ်ိဳးမွာ လုံၿခဳံမႈရွိရွိနဲ႔ လုပ္ေဆာင္လို႔ရဖို႔အတြက္ ထည့္သြင္းေပးထားတဲ့ Trust Zone လို႔ေခၚတဲ့ Security

– သင့္ဖုန္းအသံထြက္ေအာင္ျပဳလုပ္ေပးတဲ့ Audio Processor

– Video Format ေတြကို Encode/Decode လုပ္ေပးႏိုင္မယ့္ Video Encoder/Decoder

– သင့္ Display ေပၚမွာ ဘာျပမလဲဆိုတာေတြကို စီစဥ္ထိန္းညႇိေပးတဲ့ Display Controller

– Camera လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြအတြက္ သီးသန္႔လုပ္ေဆာင္ေပးမယ့္ Camera Fusion

– Fast Charging

– WiFi 6

အျပင္ တျခား အစိတ္အပိုင္းမ်ားစြာလဲပါဝင္ပါေသးတယ္

ကဲ ဒီေလာက္ဆိုရင္ ရႈပ္ေထြးလွတဲ့ A13 Bionic Chip ရဲ႕ အေသးစိတ္အေၾကာင္းသိသြားေလာက္ပါၿပီ

Ref : Apple, Versus